Home » Back To School on Stamps ตอน ลูกเสือเขาไม่จับมือขวา แล้วรู้มั้ยว่าลูกเสือมีที่มาจากไหนกัน

Back To School on Stamps ตอน ลูกเสือเขาไม่จับมือขวา แล้วรู้มั้ยว่าลูกเสือมีที่มาจากไหนกัน

  • by

….รอชั้นรอเธออยู่  แต่ไม่รู้เธออยู่หนใด.. เธอจะมาเธอจะมาเมื่อไร ….นัดชั้นไว้ทำไมไม่มา…..  เปิดเทอมวันแรก ขอเริ่มกันด้วยวิชาลูกเสือที่หลายๆคนคุ้นเคยกันดี  ไม่ว่าจะเป็นเพลงสันทนาการต่างๆ  กิจกรรมรอบกองไฟ  การเข้าค่ายพักแรม  การเดินทางไกล และเครื่องแบบชุดลูกเสือเต็มยศที่ดูมาดแมนแต่สุดแสนจะร้อนในวันที่ต้องยืนเข้าแถวหน้าเสาธง วันนี้เราจะมาย้อนดูเรื่องราวของวิชาลูกเสือว่ามีที่มาอย่างไร และทำไมถึงต้องเป็นลูกเสือ  เป็นลูกหมี ลูกช้าง หรือลูกนกลูกกา แทนได้มั้ย

เรื่องมันมาจากนายทหารชาวอังกฤษ พลโท ลอร์ด เบเดน เพาเวลล์ (Lord Baden Powell) หรือ B.P.  ซึ่งมีนิสัยรักการผจญภัย ชอบแอดเวนเจอร์มาตั้งแต่เด็ก เมื่อโตขึ้นเป็นทหารได้ไปประจำการในแถบประเทศแอฟริกาและอินเดียจึงมีประสบการณ์สะกดรอย และสอดแนมเป็นที่เลื่องลือ จนชาวพื้นเมืองตั้งฉายาให้ว่า    “อิมปีซ่า” (Impeesa) แปลว่า หมาป่าผู้ไม่เคยหลับ  เมื่อปลดประจำการ B.P เดินทางกลับอังกฤษ และเกิดไอเดียที่จะฝึกฝนเด็กๆ ให้เป็นหน่วยสอดแนม และคอยรายงานข่าวต่างๆ จึงได้ทดลองก่อตั้ง Boy Scout ขึ้น โดยในปี พ.ศ. 2450 B.P.ได้รวบรวมเด็ก 20 คน ให้ไปอยู่กับเขาที่เกาะบราวน์ซี ในช่องแคบอังกฤษ ซึ่งนับเป็นการพักแรมครั้งแรกของลูกเสือ และเป็นจุดเริ่มต้นของกิจการลูกเสือในประเทศต่างๆ

คล้อยหลังมาเพียง 4 ปี เท่านั้น กิจการลูกเสือไทยก็เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2454  โดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเป็นผู้ก่อตั้งขึ้น หลังจากเสด็จนิวัติกลับจากประเทศอังกฤษ โดยได้ตั้งเป็นกองเสือป่า (Wild Tiger Corps) เพื่อฝึกหัดให้ข้าราชการและพลเรือนเรียนรู้วิชาทหารรู้จักระเบียบวินัย ความจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ หลังจากนั้นจึงได้พระราชทานกำเนิดลูกเสือไทยขึ้นเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2454 ด้วยทรงมีพระราชปรารภว่า เมื่อฝึกผู้ใหญ่เป็นเสือป่าเพื่อเตรียมพร้อมในการช่วยเหลือชาติบ้านเมืองแล้ว เห็นควรที่จะมีการฝึกเด็กชายปฐมวัยให้มีความรู้ทางเสือป่าด้วย

จากนั้นทรงตั้งกองลูกเสือขึ้นที่โรงเรียนมหาดเล็กหลวง (ปัจจุบันคือโรงเรียนวชิราวุธ) โดยผู้ที่ได้รับแต่งตั้งเป็นลูกเสือคนแรกคือ นายชัพท์ บุนนาค  ต่อมาจึง ได้มีการจัดตั้งกองลูกเสือตามโรงเรียนต่างๆ ขึ้น รวมทั้งพระราชทาน คำขวัญให้ลูกเสือว่า “เสียชีพ อย่าเสียสัตย์” หลังจากนั้นยังได้มีการตั้งลูกเสือชาวบ้านขึ้นด้วย ซึ่งนับเป็นประเทศเดียวในโลกที่มีลูกเสือชาวบ้าน

หลายคนสงสัย แล้วเมาคลีลูกหมาป่ามาเกี่ยวอะไรกับลูกเสือ ทำไมลูกเสือต้องให้คำมั่นสัญญากับอาเคล่าว่าเราจะทำดีที่สุด  ในเมื่อเราคือลูกเสือ  ไม่ใช่ลูกหมาป่าซะหน่อย  ไหนจะสารพัดเพลงเกี่ยวกับเมาคลีที่ต้องร้องในวิชาลูกเสืออีก มันมีที่มาจากไหนกัน   นิทานเรื่องเมาคลีลูกหมาป่า เป็นเรื่องราวที่มาจากวรรณกรรมอมตะ “The Jungle Book” ของ    รัดยาร์ด คิปลิง ที่มีเรื่องราวเกี่ยวกับสัตว์ป่า มีเนื้อเรื่องที่สนุกสนานน่าติดตาม สร้างจินตนาการ และมีจริยธรรมและคติแฝงอยู่มากมายด้วยเหตุนี้ เมาคลี ลูกหมาป่า จึงกลายเป็นเหมือนด่านแรกแห่งการเรียนรู้ของลูกเสือสำรองทุกๆคน เพื่อที่จะได้เลื่อนขั้นไปสู่การเป็นลูกเสือสามัญ

สำหรับการบรรจุวิชาลูกเสือเข้าในบทเรียนของไทยนั้นมีปรากฏครั้งแรกใน พ.ร.บ. ลูกเสือ พ.ศ. 2509 ซึ่งตอนนั้นการเป็นสมาชิกกองลูกเสือให้เป็นตามความสมัครใจ  จนกระทั่งปี พ.ศ. 2544 กระทรวงศึกษาธิการกำหนดให้เป็นวิชาบังคับ ทำให้นักเรียนไทยสมัยนั้นเรียนลูกเสือเนตรนารีกันเต็มๆ 9 ปี ตั้งแต่ประถมจนมัธยม  ไหนจะผูกเงื่อน ก่อกองไฟ เดินทางไกล จนเป็นที่มาของดราม่ายกเลิกวิชาลูกเสือ  ให้เป็นเพียงแค่วิชาเลือก ด้วยเหตุที่หลายเสียงสะท้อนมองว่าไม่มีประโยชน์ เรียนไปก็ไม่ได้ใช้งาน 

เมื่อหันไปมองประเทศอื่นๆ เช่น ญี่ปุ่น อังกฤษ เนเธอร์แลนด์ ก็ไม่ได้มีการบังคับให้เรียนลูกเสือแต่อย่างใด ลามไปถึงเรื่องของระบบ Sotus ที่มาพร้อมกับการเรียนลูกเสือ เช่น กฎของลูกเสือสำรอง ได้แก่ 1.ลูกเสือสำรองทำตามลูกเสือรุ่นพี่ 2.ลูกเสือสำรองไม่ทำตามใจตนเอง มิหนำซ้ำ ตัว O ในคำว่า SCOUT หรือลูกเสือ ยังย่อมาจาก Obedience ที่แปลว่า อยู่ในโอวาท ซึ่งขัดแย้งกับการศึกษาที่ควรสอนให้คนตั้งคำถาม 

แต่ไม่ว่าใครจะเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยกับการบังคับเรียนวิชาลูกเสือ เราก็ปฏิเสธไม่ได้ว่ามันเป็นประสบการณ์วัยเด็ก ที่หลายคนจำได้แม่นยำถึงบรรยากาศการเข้าค่ายรอบกองไฟ   ฐานทดสอบความกล้า  การก่อไฟหุงข้าวและทำอาหารที่กินได้บ้างไม่ได้บ้าง  การกางเต็นท์ที่แสนทุลักทุเล ไม่พลาดตบท้ายด้วยประโยคเด็ดที่ทุกคนต้องผ่านการพูดคำนี้มาแล้ว “เยี่ยมจริงๆ เยี่ยมจริงๆ เยี่ยมจริงๆ”  

Previous
Next

รวมแสตมป์ไทยที่เกี่ยวข้องกับลูกเสือ

  1. ชุดที่ระลึกลูกเสือครบรอบ 50 ปี ( 1 พ.ย. 2504)
  2. ชุดฉลองครบรอบ50ปี คณะลูกเสือแห่งชาติ ( 1 ก.ค. 2514)
  3. ชุดที่ระลึกงานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติครั้งที่ 9 พ.ศ. 2520 ( 21 พ.ย. 2520)
  4. ชุดที่ระลึกครบรอบ 75 ปี ของขบวนการลูกเสือโลก (22 ก.พ. 2525)
  5. ชุดที่ระลึกครบรอบ 75 ปี ของกิจการลูกเสือไทย ( 7 พ.ย. 2529)

 6. ชุดที่ระลึกงานชุมนุมลูกเสือโลกครั้งที่ 20 ( 28 ธ.ค. 2545)

อ้างอิง
https://www.scoutthailand.org/
https://sites.google.com/site/okwimut/prawati-luk-seux-l
www.amazon.com
https://thaipublica.org/

Share this article

Share on facebook
Share on twitter

You might also like this

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *