Home » ย้อนรอยแสตมป์ “สมเด็จพระสังฆราช” ประมุขทางธรรมของแผ่นดิน

ย้อนรอยแสตมป์ “สมเด็จพระสังฆราช” ประมุขทางธรรมของแผ่นดิน

  • by

อีกเพียงไม่กี่อึดใจ ประชาชนคนไทย จะได้ยลโฉมแสตมป์ชุด “เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระสังฆราชเจ้าในรัชกาลที่ 10” เป็นภาพของสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ์ (วาสน์ วาสโน) วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม และสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร (เจริญ สุวัฑฺฒโน) วัดบวรนิเวศวิหาร เพื่อเป็นที่ระลึกเนื่องในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชโองการสถาปนาสมเด็จพระสังฆราชเจ้าทั้งสองพระองค์ เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2562 ที่ผ่านมา

นับเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่มีการสถาปนาตำแหน่ง “สมเด็จพระสังฆราชเจ้า” ให้แก่สมเด็จพระสังฆราชที่เป็นสามัญชน และยังเป็นสมเด็จพระสังฆราชในพระโกศหรือที่สิ้นพระชนม์ไปแล้ว หลังจากเคยมีสมเด็จพระสังฆราชเจ้ามาแล้ว 2 พระองค์ คือ สมเด็จพระสังฆราชเจ้ากรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ และสมเด็จพระสังฆราชเจ้ากรมหลวงวชิรญาณวงศ์ การสถาปนาคำนำพระนามตำแหน่ง “สมเด็จพระสังฆราชเจ้า” นั้น มีมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 6 โดยใช้สำหรับเจ้านายในพระราชวงศ์ชั้นหม่อมเจ้า ราชนิกูล ชั้นหม่อมราชวงศ์หรือหม่อมหลวง ผู้ทรงดำรงสมณศักดิ์ในตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราช และ “สมเด็จพระมหาสมณเจ้า” สำหรับฐานันดรศักดิ์เป็นพระราชโอรสในพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระบวรราชเจ้า หรืออดีตพระองค์เจ้า

คอลเลคชั่นนี้ประกอบไปด้วยแสตมป์ชนิดราคา 5 บาทสองดวง เป็นพระรูปวาดโดยใช้เทคนิคสีน้ำ ผลงานคุณธเนศ พลไชยวงศ์ นักออกแบบแสตมป์ บ.ไปรษณีย์ไทย จำกัด และซองวันแรกจำหน่ายปรากฎภาพของสมเด็จพระสังฆราชเจ้าทั้งสองพระองค์ในอีกมุมมองหนึ่ง

และนี่ไม่ใช่ครั้งแรกของการจัดทำแสตมป์สมเด็จพระสังฆราช

ย้อนอดีตกลับไปกว่า 3 ทศวรรษ แสตมป์พระสังฆราชดวงแรกจัดทำขึ้นในวาระ “คล้ายวันพระราชสมภพครบ 200 ปี สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส” พระสังฆราชไทยพระองค์ที่ 7 และเป็นพระราชวงศ์พระองค์แรกที่ทรงได้รับสถาปนาให้ดำรงตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราช ภาพแสตมป์เป็นพระรูปหล่อของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรามานุชิตชิโนรส ประกอบพื้นหลังภาพวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ผลงานของกรมศิลปากร ร.อ. อุดม ทีฆะทรัพย์ ร.น. พิมพ์ไกลถึง สำนักพิมพ์ การ์ตอร์ เอส.เอ. ประเทศฝรั่งเศส จำนวนดวงเดียว ชนิดราคา 2 บาท ออกจำหน่ายเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม 2533

Previous
Next

ต่อมา ปลายปี 2555 ในวาระ “100 ปี สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก” มีด้วยกัน 2 ชุด ชุดแรกชนิดราคา 5 บาท แรกจำหน่ายเมื่อ 3 ตุลาคม 2555 ถัดไปปี 2556 จึงออกชุดที่ 2 ชนิดราคา 5 บาท จำนวน 4 ดวง เป็นภาพ 4 เหตุการณ์สำคัญ ได้แก่ พระรูปเมื่อครั้งเป็นสามเณรเจริญ คชวัตร พระรูปขณะเสด็จออกบิณฑบาตเมื่อครั้งเสด็จตรวจการคณะสงฆ์ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พ.ศ.2516 พระรูปเมื่อครั้งเสด็จไปประทับ ณ สำนักสงฆ์ดอยปุย จังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ.2536 และพระรูปขณะทรงประทานสิ่งของแก่เด็กนักเรียนชาวม้ง ณ สำนักสงฆ์ในปีเดียวกัน พร้อมซองวันแรกจำหน่าย และตราประทับสัญลักษณ์ตราฉลองพระชันษา 100 ปี ผลงานภาพของ อ.กวง ธีรพันธุ์ ลอไพบูลย์ ศิลปินชื่อดังของไทย รวมถึงจัดทำแผ่นชีตที่ระลึกพร้อมบทโคลงเขียนด้วยลายมือสดุดี “ศรีศตวรรษ มหาสังฆราชา” ของกวีซีไรต์ เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ในครั้งนั้น รายได้ส่วนหนึ่งถวายเป็นพระกุศลแด่สมเด็จพระสังฆราชอีกด้วย

Previous
Next

ส่วนชุดล่าสุด ที่ปรากฏภาพสมเด็จพระสังฆราชองค์ปัจจุบัน  สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ได้แก่ ชุด “150 ปี แห่งการสถาปนาวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม” ประกอบไปด้วยแสตมป์ชนิดราคา 5 บาท 4 ดวง รวมภาพมงคลที่เกี่ยวเนื่องกับวัด และ ชนิดราคา 10 บาท เป็นภาพสมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ 20 นอกจากนี้ภายในคอลเลคชั่นยังมีซองวันแรกจำหน่าย และชีตที่ระลึกภาพสมเด็จพระสังฆราชอีกด้วย  ออกจำหน่ายไปเมื่อวันที่ 22 มกราคม 64 ทีผ่านมา

นอกเหนือจากแสตมป์ที่ระลึกแล้ว แสตมป์สมเด็จพระสังฆราชยังเคยออกมาในรูปแบบของแผ่นแสตมป์ส่วนตัว (Personalised Stamp) หรือ iStamp  ชุด “19 สมเด็จพระสังฆราชแห่งกรุงรัตนโกสินทร์” ปรากฏภาพของสมเด็จพระสังฆราชร่วมกันมากที่สุดถึง 19 พระองค์ เนื่องในโอกาสฉลองพระชันษา 100 ปี สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก เมื่อ 3 ตุลาคม 2556  โดยในเร็วๆนี้ ได้ข่าวว่า กำลังจะมีเวอร์ชั่นอัพเดท อย่างไรจะนำมาแจ้งให้ทราบกัน

และภายในปีนี้ยังมีแสตมป์อีก 1 ชุด ที่บันทึกเหตุการณ์ประวัติศาสตร์สำคัญในยุคสมัยของ 2 สมเด็จพระสังฆราช เหตุการณ์แรกเมื่อครั้งสมเด็จพระสันตะปาปาจอห์น ปอลที่ 2 เสด็จเยือนไทยอย่างเป็นทางการ และได้เข้าเฝ้าสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ เมื่อปี 2527 ซึ่งนับเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์โลกที่ประมุขแห่งศาสนจักรโรมันคาทอลิก เสด็จเยี่ยมประมุขแห่งพุทธจักรไทย และครั้งที่สองในอีก 35 ปีต่อมา ณ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหารสถานที่เดิมกับเหตุการณ์ในอดีต สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิส เสด็จเข้าเฝ้าสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก เมื่อวันที่ 21 พ.ย. 2562 ในโอกาสเสด็จเยือนราชอาณาจักรไทย  โดยแสตมป์ชุดดังกล่าวนี้ กำหนดออกจำหน่าย 21 กันยายน 2564 ในชื่อชุดศาสนิกสัมพันธ์ พุทธ – คริสต์

Previous
Next

สำหรับผู้ที่สนใจแสตมป์ชุด “เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระสังฆราชเจ้าในรัชกาลที่ 10” มีจำหน่าย ณ ที่ทำการทั่วประเทศ, www.thailandpostmart.com และ Line: @stampinlove ตั้งแต่วันที่ 28 กรกฎาคม 64 เป็นต้นไป โดยในวาระนี้ ไปรษณีย์ไทยไม่ลืมเอาใจนักสะสม ผลิตตราประทับพิเศษของ ปณ.มหาดไทย ซึ่งมีสถานที่ตั้งอยู่ใกล้กับวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม เป็นตราที่ 20 จากปกติมีเพียง 19 ตราอีกด้วย 

Share this article

Share on facebook
Share on twitter

You might also like this

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *