Home » แสตมป์ 200 ปี ชาตกาล พระยาศรีสุนทรโวหาร

แสตมป์ 200 ปี ชาตกาล พระยาศรีสุนทรโวหาร

  • by
  • 1 Comment

                                                                           อย่าเกียจคร้านการเรียนเร่งอุตส่าห์       มีวิชาเหมือนมีทรัพย์อยู่นับแสน

                                                                             จะตกถิ่นฐานใดคงไม่แคลน                ถึงคับแค้นก็พอยังประทังตน

                                                                             อันความรู้รู้กระจ่างแต่อย่างเดียว         แต่ให้เชี่ยวชาญเถิดจะเกิดผล

                                                                                 อาจจะชักเชิดชูฟูสกนธ์                    ถึงคนจนพงศ์ไพร่คงได้ดี

                                                                                                                  ๏ ๏ นิติสารสาธก ๏ ๏ 

หลายคนอาจจะคุ้นเคยกลอนบทนี้ หนึ่งในบทประพันธ์ของพระยาศรีสุนทรโวหาร ว่าด้วยเรื่องของเป็นคติสอนใจมาจนถึงปัจจุบัน ก่อนจะถึงวันที่ 5 กรกฎาคมนี้ ซึ่งเป็นวันแรกจำหน่ายของแสตมป์ชุด “200 ปีชาตกาล พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร)” พิพิธภัณฑ์แสตมป์สามเสนใน ขอพาทุกคนไปรู้จักกับบุคคลผู้อุทิศตนเพื่อการศึกษาตลอดช่วงชีวิตคนนี้

พระยาศรีสุนทรโวหาร นามเดิม “น้อย อาจารยางกูร” เป็นชาวฉะเชิงเทรา เกิดเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม 2365 (สมัยรัชกาลที่ 2) โดยได้บวชเรียนเป็นสามเณรตั้งแต่อายุได้ 7 ปี และอุปสมบทเป็นพระภิกษุสงฆ์ ที่วัดสระเกศวรวิหาร เมื่ออายุได้ 21 ปี จากการบวชเรียนตั้งแต่ยังเล็ก และความอุตสาหะพากเพียรใฝ่รู้ พระยาศรีสุนทรโวหาร จึงมีความแตกฉานทั้งภาษาไทย ขอม และบาลีสันสกฤต   

จนกระทั่งในปี พ.ศ 2396 (สมัยรัชกาลที่  4) พระยาศรีสุนทรโวหาร ได้ลาสิกขาบท และเข้าถวายตัว รับราชการในกรมมหาดเล็ก ทำงานเป็นผู้ช่วยของเจ้ากรมพระอาลักษณ์ จนกระทั่งสมัยรัชกาลที่ 5 ได้ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งโรงเล่าเรียนหลวงขึ้นในปี 2514 พระยาศรีสุนทรโวหาร จึงได้นิพนธ์ตำราเรียนภาษาไทยอย่างเป็นทางการชุดแรก ที่เรียกว่า “แบบเรียนหลวง” เพื่อใช้สอนในโรงเรียนหลวง โดยแบบเรียนนี้ประกอบด้วยหนังสือรวม 6 เล่ม ได้แก่ มูลบทบรรพกิจ วาหะนิติ์นิกร อักษรประโยค สังโยคพิธาน พิศาลการันต์ ไวพจน์พิจารณ์  ซึ่งถือเป็นแบบเรียนภาษาไทยที่สมบูรณ์และครบถ้วนที่สุด พร้อมกันนี้ พระยาศรีสุนทรโวหารยังได้รับแต่งตั้งเป็นอาจารย์ใหญ่คนแรกของโรงเรียนหลวงอีกด้วย

ด้วยความแตกฉานด้านภาษา พระยาศรีสุนทรโวหาร ยังมีผลงานหนังสือและกวีนิพนธ์อีกหลายเรื่องด้วยกัน อาทิ อนิรุทธคำฉันท์ ฉันท์กล่อมช้าง ร่ายนำโคลงภาพพงศาวดาร เป็นต้น นอกจากนี้ท่านยังได้รับหน้าที่สำคัญอีกหนึ่งอย่าง คือการแต่งโคลงรามเกียรติ์เพื่อจารึกที่ระเบียงรอบพระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม เมื่อมีการปฏิสังขรณ์ในโอกาสกรุงรัตนโกสินทร์ครบรอบ 100 ปี

ตลอดช่วงชีวิตการทำงาน พระยาศรีสุนทรโวหาร ได้รับความไว้วางพระราชหฤทัยให้ดำรงตำแหน่ง สำคัญต่างๆ อาทิ เป็นองคมนตรีเป็นที่ปรึกษาราชการแผ่นดิน ทำหน้าที่เป็นเลขานุการสภาที่ปรึกษาราชการแผ่นดิน และองคมนตรีสภา และด้วยอัจฉริยภาพทางด้านภาษาทำให้ท่านได้รับสมญากล่าวขานว่า “ศาลฎีกาในเรื่องหนังสือไทย” โดยพระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารัชนีแจ่มจรัส กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ (น.ม.ส.)  และ  “จินตกวีชั้นสูง”  โดยสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส   จวบจนบั้นปลายชีวิต พระยาศรีสุนทรโวหาร เจ็บป่วยด้วยโรคชราและถึงแก่อนิจกรรมในวันที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2434 สิริอายุได้ 69 ปี

ในปี 2565 วาระครบ 200 ปีชาตกาล พระยาศรีสุนทรโวหาร องค์การยูเนสโก มีมติยกย่องให้ท่านเป็นบุคคลสำคัญของโลกด้านการศึกษา และวัฒนธรรม  ไปรษณีย์ไทย จึงได้จัดทำแสตมป์ที่ระลึกเพื่อร่วมเฉลิมฉลองวาระดังกล่าว โดยดวงแสตมป์เป็นภาพวาดพระยาศรีสุนทรโวหาร ประกอบภาพหนังสือมูลบทบรรพกิจ หนึ่งในตำราแบบเรียนหลวงเล่มแรกของไทย จำหน่ายในราคาดวงละ 3 บาท (เต็มแผ่น 10 ดวง) และซองวันแรกจำหน่าย 12 บาท ซึ่งเป็นภาพการเรียนการสอนจากตำราแบบเรียนหลวงที่เป็นผลงานนิพนธ์ของพระยาศรีสุนทรโวหาร

1 thought on “แสตมป์ 200 ปี ชาตกาล พระยาศรีสุนทรโวหาร”

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *